Διάφορα

Πλήθος επισκεπτών στα λαϊκά δρώμενα του Δωδεκαημέρου

Πλήθος κόσμου στον Βώλακα, την Καλή Βρύση, το Μοναστηράκι, τον Ξηροπόταμο, το Παγονέρι, την Πετρούσα και τους Πύργους παρακολούθησε και φέτος  τα πανάρχαια λαϊκά  εθιμικά δρώμενα του δωδεκαημέρου που αναβιώνουν στα χωριά της Δράμας κάθε χρόνο από τις 5 έως τις 8 Ιανουαρίου.

Στο Μοναστηράκι

Το πασίγνωστο ανά την Ελλάδα πλέον  έθιμο με μορφή δρωμένου, οι «Αράπηδες», τελέσθηκε και φέτος με επιτυχία την ημέρα των Θεοφανείων στο Μοναστηράκι. Πλήθος επισκεπτών μετείχε στην αναπαράσταση του εθίμου αλλά και στην προετοιμασία του από τις προηγούμενες ημέρες….Τις εκδηλώσεις παρακολούθησαν η Βουλευτής Δράμας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης κ. Χαρά Κεφαλίδου, ο Δήμαρχος Δράμας Χριστόδουλος Μαμσάκος, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης κ. Χρήστος Λιθηρόπουλος, ο πρόεδρος της ΔΕΚΠΟΤΑ κ. Γιώργος Ψαράς και άλλοι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών.

Από το πρωί, ανήμερα των Θεοφανείων, η τσέτα μαζί με τους οργανοπαίκτες επισκέφθηκε όλα τα σπίτια του χωριού για να μεταφέρει τη γιορτινή ατμόσφαιρα. Τραγούδια, ευχές, πειράγματα, κεράσματα και το γλέντι κορυφώθηκε  το απόγευμα στην κεντρική πλατεία του χωριού. Οι Αράπηδες πραγματοποίησαν είσοδο στην πλατεία, με τον εκκωφαντικό ήχο των κουδουνιών, κρατώντας  τα ξύλινα σπαθιά τους και σκορπώντας στάχτη. Στη συνέχεια, στήθηκε ο τρανός χορός .

Oι «Αράπηδες» του Ξηροποτάμου και ο δυνατός ήχος των κουδουνιών

Η ομάδα των τελεστών του δρώμενου των «Αράπηδων» στον Ξηροπόταμο που έγινε και φέτος με πολύ επιτυχία, ονομάζεται «τσέτα». Βασικά πρόσωπα της τσέτας ήταν  οι «Αράπηδες», άντρες ντυμένοι με φλοκωτές κάπες (παλαιότερα με προβιές) και κεφαλοστολές από δέρμα κατσίκας (παλαιότερα προβάτου). Στις εκδηλώσεις παραβρέθηκε πλήθος επισκεπτών από την Δράμα και την ευρύτερη περιοχή όπως και ο Βουλευτής της ΝΔ κ. Δημήτρης Κυριαζίδης, η Βουλευτής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης κ. Χαρά Κεφαλίδου. Ο Δήμαρχος Δράμας Χριστόδουλος Μαμσάκος, ο  Αντιπεριφερειάρχης Δράμας Αργύρης Πατακάκης και άλλοι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών.

Το πρωί της Κυριακής, μαζί με τους μουσικούς η τσέτα εμφανίστηκε και πάλι στις γειτονιές του Ξηροποτάμου, αυτή τη φορά, όμως, μόνο στα σπίτια των εορταζόντων Γιάννηδων. Τα μέλη της,  κατά παράδοση μπήκαν  στις αυλές των εορταζόντων και χόρεψαν  με επικεφαλής το νοικοκύρη «για το καλό» του σπιτιού…

Κυρίαρχο στοιχείο τα «Μπαμπούγερα» στην Καλή Βρύση το τριήμερο 6-7-8 Ιανουαρίου…

Οι  μεταμφιεσμένοι έκαναν και φέτος την εμφάνιση τους στους δρόμους του χωριού, ορμητικοί και υπερκινητικοί, ωσάν σύγχρονοι σάτυροι (ακόλουθοι) του θεού Διόνυσου. Τα δρώμενα των Μπαμπούγερων έγιναν και φέτος παρουσία πλήθους επισκεπτών ενώ σε τα παρακολούθησαν από κοντά τόσο ο Δήμαρχος Άγγελος Λύσσελης και εκπρόσωποι του Δημοτικού Συμβουλίου της Προσοτσάνης. Υπενθυμίζεται ότι το δρώμενο έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διόνυσου κατά την αρχαιότητα.

Τα Μπαμπούγερα με την εντυπωσιακή και επιβλητική μορφή τους ξεχύθηκαν και φέτος  στους δρόμους μετά τον αγιασμό των υδάτων την 6η Ιανουαρίου και χτυπούσαν όπως συνηθίζεται  με το σακίδιο στάχτης που κρατούσαν στο χέρι τον κόσμο για να ξορκίσουν το κακό.

Τα μπαμπούγερα βρισκόταν συνεχώς σε κίνηση όλο το τριήμερο και επισκέφθηκαν τα σπίτια του χωριού για να κτυπήσουν την πλάτη των ενοίκων με το σακουλάκι της στάχτης που είχαν  στα χέρια.

Άλλο ένα κεντρικό πρόσωπο του θιάσου της Καλής Βρύσης, αποτελεί και η παρουσία του Θεού Διόνυσου που τον υποδύεται κάποιος νέος του χωριού.

Το έθιμο κορυφώνεται σήμερα 8 Ιανουαρίου με την αναπαράσταση παρωδία του παραδοσιακού γάμου.

Τη νύφη υποδύεται πάντα άνδρας, λόγω της θέσης που είχε η γυναίκα κατά την αρχαιότητα, αλλά και για να ενισχύσει την κωμικότητα του δρωμένου. Οι Μπαμπούγεροι μετά την τέλεση του μυστηρίου, κλέβουν τη νύφη από τον γαμπρό και αφού υποτίθεται τη γονιμοποιήσουν, την επιστρέφουν πίσω…

Τα δρώμενα των Θεοφανείων στον Βώλακα  και ο παραδοσιακός πλειστηριασμός

Άρχισαν στις 6 Ιανουαρίου, την ημέρα των Θεοφανείων, όπου όπως συνηθίζεται εκκλησίασμα και θίασοι μεταβαίνουν στη δεξαμενή του χωριού και εκεί, μετά τη «δημοπρασία» της εικόνας και του Σταυρού, ακολούθησε η ρίψη του Σταυρού. Έπειτα, πραγματοποιήθηκε  το έθιμο της «μπάρας». Κατά το οποίο πολλοί μπήκαν μόνοι τους μέσα στο νερό για το καλό του χρόνου.

Όπως κάθε χρόνο έτσι και χθες Κυριακή  ομάδες νέων μεταμφιέστηκαν σε «Αράπηδες» ή «Χαράπια» σε θίασο που όπως είναι γνωστό  περιλαμβάνει τον «τσαούση» που φορεί την ανδρική τοπική ενδυμασία και κρατά στο χέρι λευκή πετσέτα (την «κάρπα») και τις νύφες («νυβάστες»), που είναι άνδρες ντυμένοι με την τοπική γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά…

Σήμερα  8 Ιανουαρίου, πραγματοποιείται σατυρική αναπαράσταση του τοπικού παραδοσιακού γάμου. Σήμερα επίσης  βγαίνουν και οι «Αρκούδες» (ή «μέτσκες»). Ομάδες μεταμφιεσμένων που φορούν ολόκληρες προβιές αιγοπροβάτων, οι οποίες καλύπτουν από το κεφάλι μέχρι τα πόδια.

Την ημέρα αυτή, όλες οι γυναίκες που ξεγέννησε η μαμή ή «μπάμπω» το τελευταίο χρόνο, πηγαίνουν στο σπίτι της και της δωρίζουν σαπούνι, πετσέτα, μαντήλια, τσουράπια. Ρίχνουν νερό να πλυθεί η μπάμπω και αυτή τους εύχεται «Εύκολα να γεννάτε». Η μαμή στη συνέχεια βράζει φαγητό και προσφέρει στους επισκέπτες της. Το δρώμενο της Μπάμπως μοιάζει με τα θεσμοφόρια των αρχαίων Αθηναίων, προς τιμήν της Θεάς Δήμητρας για τη γονιμότητα αγρών και γυναικών.

«Μπάμπιντεν» στην Πετρούσα

Όπως κάθε χρόνο στις 6, 7 και 8 Ιανουαρίου, έτσι και φέτος στην Πετρούσα, το κέφι η μουσική των παραδοσιακών οργάνων και η παραδοσιακές ενδυμασίες είχαν την τιμητική τους στο πλαίσιο του  «Μπάμπιντεν», ένα δρώμενο που  οι ρίζες του χάνονται στο βάθος του χρόνου και αποβλέπει στην καλοτυχία, τη  γονιμότητα, την καρποφορία, την απελευθέρωση της γης από τα δεσμά του Χειμώνα. Στις εκδηλώσεις της Πετρούσας παραβρέθηκαν  τόσο ο Δήμαρχος Άγγελος Λύσσελης όσο και εκπρόσωποι του Δημοτικού Συμβουλίου της Προσοτσάνης όπως και πλήθος επισκπετων.

Κυρίαρχο σύμβολο ήταν και φέτος η γνωστή «καμήλα» ο Ζαχαρίας. Ο συμβολισμός αυτού του καρτερικού ζώου με την απαράμιλλη αντοχή στην πείνα και τη δίψα, κάτω από αντίξοες συνθήκες, δείχνει τις περιπέτειες του ανθρώπου μέσα στη ζωή και το χρόνο και την αποφασιστικότητά του να συνεχίσει να παλεύει κόντρα στις ελλείψεις και τις στερήσεις.

Όπως επιβάλλει το έθιμο νεαροί κατά κύριο λόγο άντρες έβαψαν το πρόσωπό τους με φούμο, φορώντας δέρματα ζώων, και δένοντας κουδούνια στην μέση τους και με τον προκαλώντας εκκωφαντικό θόρυβο, με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα…

Χθες Κυριακή  γύρω στο μεσημέρι, ξεκίνησε το «φώτισμα» του  χωριού – μια πομπική περιφορά-  από την πλατεία. Υπο τους ήχους των τοπικών μουσικών οργάνων (της μακεδονικής λύρας και του νταχαρέ), με τη συνοδεία των αράπηδων που ξεσήκωσαν  με το θόρυβο των κουδουνιών τους, με τους «παππούδες»  και τις «γκιλίγκες» (άνδρες ντυμένοι με την τοπική γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά) αλλά και πλήθος κόσμου που έπινε χορεύοντας  ακατάπαυστα.  Η πομπή  γύρισε όλες τις γειτονιές δίνοντας ευχές, προαναγγέλλοντας και καλώντας τους κατοίκους να συμμετέχουν στο δρώμενο που κορυφώνεται σήμερα Δευτέρα.  Στις 4:00 το απόγευμα, ξεκινά η πομπή με τη συνοδεία της καμήλας και των αράπηδων από την πλατεία και καταλήγει στον αύλειο χώρο του δημοτικού σχολείου. Εκεί, κορυφώνεται το «Μπάμπιντεν» με την αναπαράσταση οργώματος και σποράς καθώς και άλλων εργασιών, με την παρουσία του σταχτή και των «ανδρείκελων». Στους επισκέπτες προσφέρεται γίδα βραστή, κρασί και τσίπουρο.

Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Ψωμάς

 

Discussion

No comments yet.

Post a Comment

Ζητειται διανομεας

Απο εκδοτική εταιρία ζητείται άτομο για διανομή εντύπων. Εργασία συνεχής με ασφάλιση. Απαραίτητο δίπλωμα οδήγησης μηχανής. Αποστολή βιογραφικών στο xenia.arg@gmail.com
ΣΗΠΕ (Σύνδεσμος Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων)