Διάφορα

«Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα»

Ιστορική και εκπαιδευτική προσέγγιση του θέματος κατά τη διάρκεια των διήμερων εργασιών

Πανελλαδικό σεμινάριο για εκπαιδευτικούς πραγματοποιήθηκε στη Δράμα, στις 7 και 8 Δεκεμβρίου, από το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας

 Το 22ο πανελλαδικό σεμινάριο του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος για εκπαιδευτικούς, με θέμα «Διδάσκοντας για το Ολοκαύτωμα στην Ελλάδα», πραγματοποιήθηκε στις 7 και 8 Δεκεμβρίου, στη Δράμα.

Το σεμινάριο διοργανώθηκε από το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, ήταν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, ενώ ο χώρος διεξαγωγής του ήταν το Hydrama Grand Hotel, στην περιοχή της Αγίας Βαρβάρας στη Δράμα.

Η πανελλαδική διοργάνωση φιλοξενήθηκε μετά από σχετική πρόσκληση της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας και τις εργασίες του παρακολουθήσαν πάνω από 100 δάσκαλοι και καθηγητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σχολικοί σύμβουλοι και διευθυντές σχολικών μονάδων των δύο βαθμίδων εκπαίδευσης.

(Φωτογραφία δεξιά:Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο γεγονός είναι η παρουσία, στις διήμερες εργασίες του σεμιναρίου, του κ. Ιάκωβου Κοέν, του μοναδικού Εβραίου που ζει σήμερα στη Δράμα, και ο οποίος είναι επιζών του Ολοκαυτώματος. Στη φωτογραφία ο κ. Κοέν, μαζί με τον καθηγητή του ΔΠΘ, κ. Άγγελο Παληκίδη)

Ιστορική προσέγγιση και εισηγήσεις την πρώτη ημέρα, εκπαιδευτική προσέγγιση και εργαστήρια τη δεύτερη ημέρα των εργασιών

Κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας, η οποία ήταν αφιερωμένη στην ιστορική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος, οι ομιλίες που αναπτύχθηκαν είχαν τα εξής θέματα: «Στα ίχνη της εβραϊκής παρουσίας στην Ελλάδα: Ιστορικά και αρχαιολογικά τεκμήρια της μακραίωνης ιστορίας των Ελλήνων Εβραίων», «Η ψηφιακή εφαρμογή πολυμέσων: Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων (1941-45)» και «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων στη Δράμα κατά τη Βουλγαρική κατοχή (1941-1944)». Κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας πραγματοποιήθηκε επίσης και ξενάγηση, στην άλλοτε εβραϊκή γειτονιά της Αγίας Βαρβάρας Δράμας.

Τη δεύτερη ημέρα των εργασιών, που αφιερώθηκε στην εκπαιδευτική προσέγγιση του κεντρικού θέματος του σεμιναρίου και υπήρχαν τα ανάλογα εργαστήρια, εισηγητές και συμμετέχοντες επικεντρώθηκαν στα εξής θέματα: «Προτάσεις για μια Βιωματική Διδασκαλία του Ολοκαυτώματος μέσω της Τέχνης», «Αλλάζοντας το παράδειγμα στη σχολική Ιστορία: Το Ολοκαύτωμα στην εκπαιδευτική ιστοσελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης», «Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Μουσειοσκευές του Ε.Μ.Ε. για το Ολοκαύτωμα» και «Η Συμβολή των Προφορικών Μαρτυριών στη Διδασκαλία του Ολοκαυτώματος». Η δεύτερη, και τελευταία ημέρα του σεμιναρίου, περιείχε επίσης την παρουσίαση του Πολιτιστικού Προγράμματος Crocus για τα παιδιά θύματα του Ολοκαυτώματος, από μαθητές του Γυμνασίου Αγίου Αθανασίου Δράμας, μια παρουσίαση που έγινε από τους εκπαιδευτικούς κα Μελίνα Τριανταφυλλίδου και κ.  Βασίλη Ριτζαλέο.

Ζανέτ Μπαττίνου, Διευθύντρια Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος: «Η Δράμα είναι ένας πολύ σημαντικός εκπαιδευτικός προορισμός»

Σχετικά με την υλοποίηση του σεμιναρίου που έγινε στη Δράμα, η Διευθύντρια του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, κα Ζανέτ Μπαττίνου, δήλωσε τα εξής: «Αυτό το σεμινάριο αφορά στην επιμόρφωση δασκάλων και καθηγητών, δηλαδή απευθύνεται στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Διοργανώνεται από το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, που έχει έδρα στην Αθήνα, και τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας. Το σημαντικό που πρέπει να αναφερθεί είναι πως, εκτός από ένα μεγάλο αριθμό σεμιναρίων που έχουν γίνει στην Αθήνα και αφορούν τη διδασκαλία στα ελληνικά σχολεία για το Ολοκαύτωμα, ένας αρκετά μεγάλος αριθμός έχει γίνει επίσης σε επαρχιακές πόλεις, όπως τα Ιωάννινα, ο Βόλος, η Λάρισα, το Καρπενήσι, το Δίστομο και τώρα βεβαίως και στη Δράμα. Η Δράμα είναι για εμάς ένας πολύ σημαντικός εκπαιδευτικός προορισμός. Το σεμινάριο της Δράμας είχε πολύ υψηλή συμμετοχή, και μάλιστα την υψηλότερη από όλα τα σεμινάρια που έχει διοργανώνει το Εβραϊκό Μουσείο σε επαρχιακές πρωτεύουσες. Είχαμε τη συμμετοχή 106 εκπαιδευτικών, από την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, που είναι αρκετά μεγαλύτερο -ως ποσοστό συμμετοχής- από αυτό της επόμενης μας διοργάνωσης. Είμαστε πολύ ευχαριστημένοι για αυτήν τη μεγάλη συμμετοχή, όπως επίσης είμαστε ευχαριστημένοι και για το επίπεδο των δασκάλων και των καθηγητών της περιοχής, το οποίο είναι πολύ υψηλό».

«Σκοπός των σεμιναρίων να προετοιμάσουν τους εκπαιδευτικούς για τη διδασκαλία, στο ελληνικό σχολείο, του Ολοκαυτώματος»

Στις δηλώσεις της, η κα Μπαττίνου πρόσθεσε: «Όλα αυτά τα σεμινάρια έχουν σκοπό να προετοιμάσουν τον Έλληνα δάσκαλο και καθηγητή, και να του δώσουν μεθοδολογία, παιδαγωγικά εργαλεία και προϊόντα, έτσι ώστε να διευκολυνθεί στη διδασκαλία αυτής της δύσκολης και τραυματικής ιστορικής συγκυρίας, στο ελληνικό σχολείο».

Στις εργασίες συμμετείχε και ο κ. Ιάκωβος Κοέν, επιζών του Ολοκαυτώματος και ο μοναδικός Εβραίος που ζει σήμερα στη Δράμα

Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο γεγονός είναι η παρουσία, στις διήμερες εργασίες του σεμιναρίου, του κ. Ιάκωβου Κοέν, του μοναδικού Εβραίου που ζει σήμερα στη Δράμα, και ο οποίος είναι επιζών του Ολοκαυτώματος.

«Αναφορικά με την παρουσία του κ. Ιάκωβου Κοέν, πρέπει να πούμε  ότι ο κ. Κοέν συμμετείχε σε κάποια προγράμματα που υλοποίησαν σχολεία στο Νομό Δράμας, κυρίως με πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού κ. Βασίλη Ριτζαλέου, αλλά και συναδέρφων του εκπαιδευτικών και έτσι και ο ίδιος του ευαισθητοποιήθηκε, ως άνθρωπος που γεννήθηκε μέσα στον πόλεμο. Ο κ. Κοέν είναι μέλος της εβραϊκής κοινότητας της Δράμας, η οποία βεβαίως δεν υφίσταται πια, και έχει ζήσει όλη του την ζωή εδώ. Ευαισθητοποιήθηκε, ως προς το ρόλο που θα μπορούσε να παίξει, το βοηθητικό, ουσιαστικό και σημαντικό στην εκπαιδευτική διαδικασία, και ήρθε να μας μιλήσει, να γνωρίσει τους εκπαιδευτικούς, και να απαντήσει σε όσο ερωτήματα μπορούσε. Οπότε, ήταν πολύ σημαντική η παρουσία του κ. Κοέν στο σεμινάριο. Όπου εργαζόμαστε, όπου υλοποιούμε σεμινάρια, προσπαθούμε -αν υπάρχει τοπική εβραϊκή κοινότητα ακόμη-, επιδιώκουμε οπωσδήποτε, να την εμπλέξουμε, να έρθουμε σε συνεννόηση, βοήθεια και συνεργασία και να την φέρουμε σε επαφή με την εκπαιδευτική κοινότητα. Για να μπορούν οι εκπαιδευτικοί να «εκμεταλλευθούν» αυτήν την παρουσία για τη σχολική διαδικασία, στη συνέχεια, με οποιοδήποτε δυνατό τρόπο, όπως π.χ. με την ενασχόληση με τα μνημεία της τοπικής κοινότητας, με την τοπική ιστορία, κοιτάζοντας τι ακριβώς συνέβη στον δικό τους τόπο, με τη δική τους τοπική ιστορία, με τη δική τους εβραϊκή κοινότητα. Και βεβαίως, επίσης πολύ σημαντικό, είναι το κομμάτι με την γνωριμία των δάσκαλών και των παιδιών, όπου αυτό βεβαίως είναι δυνατόν, με επιβιώσαντες της εποχής εκείνης, είτε αυτοί έχουν επιστρέψει ζωντανοί από τα Στρατόπεδα Εξόντωσης, κάτι που στην εποχή μας πλέον είναι πολύ σπάνιο, γιατί έχουν μεγαλώσει πολύ, οι λίγοι που είναι κοντά μας, και είναι πολύ δύσκολο για αυτούς πλέον να συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Το ίδιο επιδιώκουμε και με ανθρώπους που διασώθηκαν με διάφορους τρόπους, είτε επειδή ως νέοι συμμετείχαν στην αντίσταση, είτε επειδή ως μικρά παιδιά κρύφτηκαν με -ή χωρίς- την οικογένειά τους και επιβίωσαν, και αυτοί θεωρούνται επιβιώσαντες από το Ολοκαύτωμα. Και αυτοί μπορούν να συνεισφέρουν στην προσπάθεια να διδάξουμε στα παιδιά για αυτήν την εγκληματική γενοκτονία».

Άγγελος Παληκίδης, Καθηγητής Διδακτικής της Ιστορίας ΔΠΘ: «Τα σεμινάρια βοηθούν τους εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν ευαίσθητα και τραυματικά θέματα, όπως το Ολοκαύτωμα»

Ανάμεσα στους εισηγητές του σεμιναρίου ήταν ο Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής της Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κ. Άγγελος Παληκίδης, ο οποίος ήταν επικεφαλής στο εργαστήριο: «Αλλάζοντας το παράδειγμα στη σχολική Ιστορία: Το Ολοκαύτωμα στην εκπαιδευτική ιστοσελίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης».

«Είναι μεγάλη χαρά για εμάς που παίρνουμε μέρος στο σεμινάριο αυτό. Έχουμε κάνει ανάλογες δράσεις και στο Δ.Π.Θ., και στην Καβάλα, σε συνεργασία με επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς συλλόγους. Αυτά τα σεμινάρια που οργανώνει το Εβραϊκό Μουσείο, βοηθούν πολύ τους εκπαιδευτικούς να προσεγγίσουν ευαίσθητα και τραυματικά θέματα, όπως το Ολοκαύτωμα, και να αναδείξουν τις τοπικές διαστάσεις τους. Αυτό βοηθά, επίσης, τις τοπικές κοινωνίες, να προσεγγίσουν το παρελθόν τους με νηφαλιότητα, να αντιληφθούν την πολυπολιτισμικότητα των κοινωνιών που υπήρχαν στην προπολεμική περίοδο και να αποκαταστήσουν τη μνήμη των θυμάτων», δήλωσε ο κ. Παληκίδης μιλώντας στα «Χρονικά».

Βασίλης Ριτζαλέος, Φιλόλογος και Διδάκτωρ ΑΠΘ: «Οι μαθητές δεν πρέπει να είναι αδιάφοροι απέναντι σε τέτοια εγκλήματα, όπως το Ολοκαύτωμα»

Ο δραμινός εκπαιδευτικός, κ. Βασίλης Ριτζαλέος, Φιλόλογος στο Γυμνάσιο του Αγίου Αθανασίου και Διδάκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία, με ειδίκευση στην ιστορία των Εβραίων το 19ο και τον 20ο αιώνα στην Ελλάδα, ήταν επίσης ανάμεσα στους εισηγητές του σεμιναρίου.

Για τις εισηγήσεις που ανέπτυξε, ο κ. Ριτζαλέος δήλωσε στα «Χ» τα εξής: «Παρουσιάσαμε το Πολιτιστικό Πρόγραμμα Crocus, που υλοποιήσαμε πέρσι στο Γυμνάσιο του Αγίου Αθανασίου, ένα πρόγραμμα στο οποία οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να μάθουν για τα παιδιά-θύματα του Ολοκαυτώματος, και να ενημερωθούν για το έγκλημα που έγινε εις βάρος 1,5 εκ. παιδιών, εβραϊκής κυρίως καταγωγής, αλλά όχι μόνο, όπως τσιγγανόπουλα ή παιδιά με σλάβικη καταγωγή. Επίσης, μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να σκεφτούν και να προβληματιστούν, πάνω σε αυτό το έγκλημα, και να αναπτύξουν μια δημοκρατική συνείδηση για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζουν, ως ενεργά μέλη της κοινωνίας τέτοια φαινόμενα, τα οποία μπορεί να εμφανίστηκαν με τρομερή ένταση το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά δεν είναι μια μοναδική περίπτωση καθώς συμβαίνουν, ακόμα και σήμερα σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Δεν πρέπει τα παιδιά μας, οι μαθητές, να είναι αδιάφοροι απέναντι σε τέτοιες καταστάσεις, σε τέτοια εγκλήματα.

Η εισήγησή μου, κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών του σεμιναρίου, ήταν για το Ολοκαύτωμα, τη σύλληψη, τη μεταφορά και την εξόντωση όλων των Εβραίων της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Δράμας, που έγινε το Μάρτιο του 1943. Πριν την εισήγησή μου, προηγήθηκε μια ξενάγηση στην περιοχή της Αγίας Βαρβάρας, που ήταν γνωστή ως «Εβραϊκά», πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προκειμένου οι συνάδερφοι που συμμετείχαν στο πρόγραμμα να πάρουν μια εικόνα από την εβραϊκή γειτονιά, με το κτήριο της άλλοτε Συναγωγής, και από ορισμένα σπίτια που έχουν σωθεί και να έχουν μια εικόνα επιτόπου από την κοινότητα που υπήρξε.

Στο Μεσοπόλεμο, πριν από τη μεγάλη οικονομική κρίση, η Ισραηλιτική Κοινότητα στη Δράμα αριθμούμε 1.200 μέλη. Όταν όμως ξεκίνησε η οικονομική κρίση και άρχισε μαζί της και η μετανάστευση, ο αριθμός τους μειώθηκε αρκετά και έφτασε τα 800 μέλη, πριν από την είσοδο των Βουλγάρων στη Δράμα. Τότε, κάποιες εβραϊκές οικογένειες κατάφεραν να φύγουν στην εβραϊκή ζώνη κατοχής, φοβούμενοι ότι εδώ οι συνθήκες θα γίνουν πολύ χειρότερες και το 1943 ήταν περίπου 600 μέλη, δηλαδή περίπου οι μισοί, από αυτούς που ήταν στη Δράμα, στην περίοδο ακμής της κοινότητας, γύρω στο 1925. Μετά, όταν η Βουλγαρία στη διάρκεια του πολέμου, συντάχθηκε με την επίσημη πολιτική της Γερμανίας των Ναζί, υιοθέτησε σαν επίσημη κρατική πολιτική την απέλαση των Εβραίων ολόκληρης της Βουλγαροκρατούμενης ζώνης στην Πολωνία και κατάφεραν να συλλάβουν το σύνολο των Εβραίων της Δράμας το 1943, να τους απελάσουν και στη συνέχεια οι Ναζί τους οδήγησαν στην Πολωνία και στο ναζιστικό Στρατόπεδο Εξόντωσης της Τρεμπλίνκα. Πίσω στη Δράμα, οι περιουσίες κατέληξαν -κατά κύριο λόγο στο βουλγαρικό κράτος-και σε παράγοντες των βουλγαρικών αρχών κατοχής οι οποίοι συμμετείχαν στην επιχείρηση απέλασης των Εβραίων και στην εκμετάλλευση των περιουσιών τους. Μεταπολεμικά, στη Δράμα επέστρεψαν περίπου 40 άτομα, τα οποία δεν επέζησαν από το στρατόπεδο, γιατί το στρατόπεδο, όπως προαναφέραμε, ήταν εξόντωσης, αλλά διασώθηκαν γιατί είχαν κρυφτεί σε διάφορες πόλεις στην Ελλάδα ή στο βουνό, βοηθούμενοι από ανταρτικές ομάδες Ελλήνων».

Ο κ. Ριτζαλέος, αναφέρθηκε επίσης και στην παρουσία και στη συμμετοχή του κ. Κοέν στο σεμινάριο. «Ο κύριος Κοέν είναι επιζών του Ολοκαυτώματος. Διασώθηκε μαζί με τη μητέρα του στο Πήλιο, σε ένα μικρό χωριό όπου οι φιλόξενοι κάτοικοι εκεί, τους έδωσαν ένα ασφαλές καταφύγιο για 12 μήνες. Ο κ. Κοέν, κατά τη διάρκεια του διήμερου σεμιναρίου, έδωσε τη μαρτυρία του, για αυτό το έγκλημα. Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι αυτό το έγκλημα έγινε και πως κανένας δεν μπορεί να το αρνηθεί, γιατί «ακούμε» και τέτοιες «φωνές» και μας δίνει τη δική του μαρτυρία. Σήμερα είναι πλέον ο μοναδικός Εβραίος που ζει στη Δράμα και είναι πλήρως ενσωματωμένος στη δραμινή κοινωνία και εκλεκτό μέλος της».

Ρεπορτάζ:Ρία Κυριακίδου

Discussion

No comments yet.

Post a Comment

Ζητειται διανομεας

Απο εκδοτική εταιρία ζητείται άτομο για διανομή εντύπων. Εργασία συνεχής με ασφάλιση. Απαραίτητο δίπλωμα οδήγησης μηχανής. Αποστολή βιογραφικών στο xenia.arg@gmail.com
ΣΗΠΕ (Σύνδεσμος Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων)